Formy płatności w handlu zagranicznym

Rozliczenia zagraniczne to rozliczenia finansowe z zagranicą, mające na celu pokrycie zobowiązań i wyrównanie należności powstałych w wyniku międzynarodowych stosunków ekonomicznych. Ich podstawę stanowi system finansowych rozliczeń z zagranicą (ogół zasad organizacyjnych, norm i reguł obowiązujących w dziedzinie płatności związanych z wymianą zagraniczną, przemieszczaniem siły roboczej w skali światowej i międzynarodowymi ruchami kapitału). Wszelkie płatności są dokonywane za pośrednictwem banków krajowych, zagranicznych i międzynarodowych. Zajmując się organizacją i techniką obsługi rozliczeń, udzielają one gwarancji bankowej, akceptu i poręki wekslowej, przeprowadzają różne transakcje walutowe, udzielają kredytów i zaciągają je, dążą do utrzymania odpowiednich operacyjnych rezerw walutowych niezbędnych do sprawnego funkcjonowania rozliczeń. Banki obsługujące bezpośrednio wymianę z zagranicą, ściśle współpracują z bankiem centralnym.

Transakcje walutowe

W obrocie międzynarodowym takie transakcje są z reguły związane z wymianą handlową, obrotami kredytowymi i kapitałowymi. Transakcje te mogą być rozliczane za pomocą międzynarodowych jednostek walutowych (np. specjalnych praw ciągnienia) i pieniądza narodowego, wymienialnego na inne waluty. W związku z demonetyzacją złota przestało ono być pieniądzem światowym i obecnie jest tylko cennym aktywem, za który nabywa się potrzebne dewizy. Pieniądz, który nie jest wymienialny, jest pieniądzem wewnętrznym i zasadniczo nie może być środkiem płatniczym w rozliczeniach zagranicznych. Natomiast środkiem obrachunkowym  (rozrachunkowym) może być jakakolwiek jednostka pieniężna, nawet wewnętrzny pieniądz, o ile została ona przewidziana w układach płatniczych. Wybór jednostki pieniężnej stosowanej w rozliczeniach należy zawsze do kontrahentów wymiany międzynarodowej. Można się posłużyć walutą eksportera, importera, kraju trzeciego lub międzynarodową jednostką walutową.

Formy płatności

Rozliczenia transakcji handlu zagranicznego mogą występować w dwóch formach: pieniężnej i niepieniężnej. Przy czym pieniężna oznacza, że płatność za towar lub usługę jest regulowana w pieniądzu. W formie niepieniężnej –  zobowiązania z tytułu dostawy towaru lub świadczenia usługi są regulowane przez dostawcę towarów lub świadczenie usług. Eksport do danego kraju jest powiązany z importem z danego kraju, a istotą jest akceptacja przez sprzedającego i kupującego wzajemnych dostaw towarów lub świadczonych usług.

W handlu zagranicznym dominuje pierwszy sposób rozliczeń. Jednak warto przedstawić krótką charakterystykę transakcji, w których występuje wymiana towaru za towar. Z punktu widzenia prawnego – nie są one umowami sprzedaży, lecz umowami zamiany. Jeśli występuje w umowie zamiany obowiązek dopłaty pieniężnej przez jedną ze stron, mamy do czynienia z umową mieszaną, łączącą w sobie elementy sprzedaży i zamiany.

 

Takie transakcje nie mają jednolitej nazwy i nie są dobrze opisane w polskiej jak i obcej literaturze przedmiotu. Możemy usłyszeć o różnych pojęciach transakcji: specjalnych, kompensacyjnych, barterowych, uwarunkowanych, wzajemnie uwarunkowanych czy wiązanych[1]. W języku angielskim taki rodzaj handlu nazywa się countertrade[2]. Trzeba też dodać, że nie wszystkie tego typu transakcje są rozliczane w formie niepieniężnej.

Transakcje te, można podzielić na dwie grupy: transakcje zakupu towaru (counterpurchase) przez dostawcę (lub osobę przez nią wskazaną) od kupującego (bądź też wskazanej osoby trzeciej), które podlegają rozrachunkowi pieniężnemu (transakcje zakupów wzajemnych) i transakcje – bezpośrednia wymiana towaru za towar, bez rozliczeń pieniężnych lub częściową zapłatą w pieniądzu, tzw. transakcje kompensacyjne (compensation deal).

Sposób zapłaty

Niezależnie od ustalenia formy rozliczenia transakcji handlowej, konieczne jest też określenie, czy będzie to płatność gotówkowa, czy też płatność kredytowa. Gdy mówimy o transakcji gotówkowej, importer jest zobowiązany do zapłaty przy dostawie towaru lub w jak najszybszym terminie po dostawie. Natomiast płatność kredytowa polega na tym, że importer jest zobowiązany do zapłaty w pewnym czasie po dostawie (okres ten jednak przy kredytach kupieckich nie przekracza roku). Najpewniejszą formą kredytowania eksportera przez importera jest dokonywanie zapłaty na ustalony czas przed dostawą towaru (100% przedpłata czy też zaliczka w określonej wysokości, np. 20% wartości transakcji).

W handlu zagranicznym występują następujące formy rozliczeń:

– rozliczenia konwencjonalne (dewizowe);

– rozliczenia kompensacyjne (bezdewizowe).

[1] Z. Królak, Transakcje specjalne w handlu zagranicznym, Warszawa 1992; E. Gostomski, Istota
i formy międzynarodowego handlu wiązanego, „Prace i materiały Instytutu Handlu Zagranicznego Uniwersytetu Gdańskiego” 1997, nr 14, Sopot; The Economics of Barter and Countertrade , R. Mirus, B. Yeung (eds.), EE-Edward Elger Publishing, Massachusetts 2001.

[2] B.Bugg, G. Whitehead, International Trade and Payments, Woodhead-Faulkner, London 1993; Trade Financing, co-ordinated by C.J. Gmür, London 1981; E. Baranowska-Prokop, Transakcje wiązane
w handlu międzynarodowym, Warszawa 2003.

Serwis społecznościowy o sprzedaży i negocjacjach.

0 Komentarzy

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*

SalesMan Sprzedaż i Negocjacje ©2018

lub

Zaloguj się używając swojego loginu i hasła

lub     

Nie pamiętasz hasła ?

lub

Create Account